దేశంలో క్రీడా పరికరాల తయారీ, పరిశోధన, ఎగుమతులను ప్రోత్సహించేందుకు ఖేలో ఇండియా స్పోర్ట్స్ గూడ్స్ మాన్యుఫాక్చరింగ్ పథకాన్ని కేంద్ర మంత్రివర్గం ఆమోదించింది. 2026 నుంచి 2033–34 వరకు మొత్తం రూ.1,856.67 కోట్ల వ్యయంతో ఈ పథకాన్ని అమలు చేయనున్నట్లు అక్టోబర్ 28న విడుదల చేసిన అధికారిక ప్రకటన తెలిపింది. తయారీ సామర్థ్యంతో పాటు అంతర్జాతీయ నాణ్యత ప్రమాణాలకు ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు.

క్రీడాకారుల శిక్షణ, పోటీల నిర్వహణకు నాణ్యమైన పరికరాలు అవసరం. ఈ పథకం ప్రధానంగా వాటిని తయారు చేసే పరిశ్రమ వ్యవస్థను బలోపేతం చేయడానికి ఉద్దేశించింది. ప్రతి క్రీడాకారుడికి నగదు బహుమతి లేదా ఉచిత పరికరాల పంపిణీ ప్రకటించినట్లుగా దీనిని భావించకూడదు. తయారీదారులు, అనుబంధ సంస్థలు, పరిశోధనా కేంద్రాలు భాగస్వాములయ్యే నిర్మాణాన్ని కేంద్రం వివరించింది.

తయారీ జోన్లలో ఉమ్మడి సదుపాయాలు

ప్రత్యేక స్పోర్ట్స్ గూడ్స్ మాన్యుఫాక్చరింగ్ జోన్లు ఏర్పాటు చేయాలనేది పథకంలోని ముఖ్యమైన భాగం. తయారీ సంస్థలు, సరఫరాదారులు, పరీక్షా కేంద్రాలు, డిజైన్, నమూనాల అభివృద్ధి సంస్థలను ఒకే పరిశ్రమ వ్యవస్థలో అనుసంధానించాలని ప్రతిపాదించారు. ఇప్పటికే ఉన్న పారిశ్రామిక మౌలిక సదుపాయాలతో సమన్వయం చేయడం ద్వారా తయారీ సామర్థ్యాన్ని పెంచాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు.

పెద్ద పెట్టుబడిదారులను ఆకర్షించే మద్దతు, ఉత్పత్తి పెరుగుదలను ప్రోత్సహించే టర్నోవర్ ఆధారిత మద్దతుకు కలిపి రూ.1,130 కోట్లు ప్రతిపాదించినట్లు ప్రకటన తెలిపింది. దేశీయ, అంతర్జాతీయ సంస్థలు తయారీ కేంద్రాలను ఏర్పాటు చేయడం, స్థానిక సరఫరా వ్యవస్థ పెరగడం ద్వారా అవకాశాలు వస్తాయని ప్రభుత్వం అంచనా వేసింది. ఇవి లక్ష్యాలు మాత్రమే; ఇప్పటికే సాధించిన ఉత్పత్తి లేదా ఉద్యోగాల గణాంకాలు కావు.

చిన్న పరిశ్రమలు, నాణ్యత, పరిశోధన

ఇప్పటికే ఉన్న చిన్న, మధ్యతరహా తయారీ సమూహాలకు ఉమ్మడి సదుపాయాలు, మౌలిక వసతుల మెరుగుదలకు మద్దతు ఇవ్వనున్నారు. అంతర్జాతీయ క్రీడా సమాఖ్యల నాణ్యత ధ్రువీకరణలు పొందడానికి, వాటిని పునరుద్ధరించడానికి రూ.105 కోట్ల భాగాన్ని పేర్కొన్నారు. ఉత్పత్తి తయారవడం ఒక దశ అయితే, నిర్దిష్ట పోటీల వినియోగానికి దాని నాణ్యత నిరూపించడం మరో దశగా ఉంటుంది.

పరిశోధన కోసం ప్రముఖ విద్యా, పరిశోధనా సంస్థల్లో ప్రత్యేక కేంద్రాలను ప్రోత్సహించనున్నారు. క్రీడా పరికరాలు, పదార్థ శాస్త్రం, రక్షణ సామగ్రి, అధునాతన తయారీ విధానాలకు ప్రాధాన్యం ఉంటుంది. స్టార్టప్‌ల కొత్త ఆలోచనలను పరీక్షించడం, ధ్రువీకరించడం, వాణిజ్య వినియోగానికి తీసుకురావడం కూడా పథకం ఉద్దేశాల్లో ఉంది. నైపుణ్య శిక్షణను పరిశ్రమ అవసరాలకు అనుగుణంగా నిర్వహించాలని పేర్కొన్నారు.

ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణపై ప్రభావం

తెలుగు రాష్ట్రాల్లో తయారీ సంస్థలు, ఇంజినీరింగ్ కళాశాలలు, క్రీడా సాంకేతికతపై పనిచేసే స్టార్టప్‌లు తదుపరి అమలు మార్గదర్శకాలను పరిశీలించవచ్చు. అయితే ఈ ప్రకటనలో ఆంధ్రప్రదేశ్ లేదా తెలంగాణకు నిర్దిష్ట తయారీ జోన్ కేటాయించినట్లు పేర్కొనలేదు. తమ ప్రాంతంలో కేంద్రం వస్తుందని ముందుగానే నిర్ధారించుకోవడం సరికాదు. రాష్ట్రాల భాగస్వామ్యం, ఎంపిక విధానంపై అధికారిక వివరాలు అవసరం.

పరిశ్రమల దృష్టిలో ధరతో పాటు నాణ్యత, మన్నిక, వినియోగ భద్రత, సరఫరా సమయం ముఖ్యమైన అంశాలు. విద్యాసంస్థలు క్రీడా సంఘాలతో కలిసి వాస్తవ అవసరాలను గుర్తిస్తే పరిశోధన దిశ స్పష్టమవుతుంది. ఉదాహరణకు ఒక పరికరం రూపకల్పనలో క్రీడాకారుడి అనుభవం, తయారీ ఖర్చు, పరీక్షా ప్రమాణాలను కలిసి చూడాలి. ఇది సాధారణ పరిశ్రమ విశ్లేషణ; ప్రకటించిన ప్రత్యేక దరఖాస్తు నిబంధన కాదు.

పథకం ఆమోదం తర్వాత ఎంపిక ప్రమాణాలు, మద్దతు స్వరూపం, దరఖాస్తు వ్యవస్థ వంటి వివరాలను సంబంధిత శాఖలు ప్రకటించాల్సి ఉంటుంది. ఆ వివరాలు వచ్చిన తర్వాతే సంస్థలు తమ అర్హతను అంచనా వేసుకోవాలి. కేవలం పథకం పేరు ఆధారంగా పెట్టుబడి నిర్ణయాలు తీసుకోకుండా అధికారిక మార్గదర్శకాలు, వాణిజ్య అవసరాలు రెండింటినీ పరిశీలించడం అవసరం.

భవిష్యత్తులో పథకం ఫలితాలను పరిశీలించేటప్పుడు ఖర్చుతో పాటు తయారీ నాణ్యత, ధ్రువీకరణ పొందిన ఉత్పత్తులు, పరిశోధన వినియోగం, నిలకడైన ఉపాధి వంటి అంశాలనూ చూడవచ్చు. దేశీయ క్రీడా అవసరాలకు ఉపయోగపడే సరఫరా వ్యవస్థ ఏర్పడుతుందా అనేది ముఖ్యమైన ప్రశ్న. ప్రస్తుతం కేంద్ర ప్రకటన ఆ దిశలో తీసుకున్న విధాన నిర్ణయాన్ని తెలియజేస్తోంది.

మూలం: అధికారిక ప్రకటన — పీఐబీ.

సంబంధిత కథనాలు: ఆసియా క్రీడల తర్వాత సమీక్ష: కొత్త ఛాంపియన్లపై కేంద్రం దృష్టి; మహిళా కబడ్డీ విజయం. మరిన్ని ఈ విభాగం వార్తలు.

క్రీడా సామగ్రి వినియోగానికి ప్రతీకాత్మక అథ్లెటిక్స్ చిత్రం. చిత్రం: Unsplash.