ఏఐ డేటా భాగస్వామ్యం: డీఈపీఏ శిక్షణ హ్యాండ్‌బుక్

కృత్రిమ మేధ నమూనాల శిక్షణ కోసం సంస్థలు సమాచారాన్ని బాధ్యతాయుతంగా పంచుకునేందుకు డీఈపీఏ ఫర్ ఏఐ ట్రైనింగ్ హ్యాండ్‌బుక్‌ను కేంద్ర ఎలక్ట్రానిక్స్, ఐటీ మంత్రిత్వ శాఖ విడుదల చేసింది. అక్టోబర్ 31న బెంగళూరులో జరిగిన సమావేశంలో కార్యదర్శి ఎస్ కృష్ణన్ దీన్ని ఆవిష్కరించినట్లు అధికారిక ప్రకటన తెలిపింది. ఐస్పిరిట్ ఫౌండేషన్ సహకారంతో రూపొందిన ఈ మార్గదర్శకంలో డేటా హక్కులకు ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు.

హ్యాండ్‌బుక్ ఉద్దేశం

ఏఐ శిక్షణకు నాణ్యమైన, విభిన్న సమాచారం అవసరమైనప్పటికీ గోప్యత, మేధోసంపత్తి, సంస్థల నియంత్రణ వంటి అంశాలు భాగస్వామ్యాన్ని క్లిష్టం చేస్తాయని ప్రకటన వివరించింది. నిర్దిష్ట ప్రయోజనం కోసం సహకారం సాధ్యమయ్యేలా సాంకేతిక, న్యాయ అంశాలను కలిపే విధానాన్ని సూచించింది. అయితే హ్యాండ్‌బుక్ విడుదలను అన్ని రకాల డేటాను వాడుకునేందుకు సాధారణ అనుమతిగా భావించకూడదు.

సంస్థలు ముందుగా అడగాల్సిన ప్రశ్నలు

తమ వద్ద ఉన్న డేటా ఎక్కడి నుంచి వచ్చింది, దాన్ని ఏ అవసరానికి సేకరించారు, ఎవరు ఉపయోగించవచ్చు అనే విషయాలు స్పష్టంగా ఉండాలి. ఒక విభాగం వద్ద సమాచారం ఉందనే కారణంతో దాన్ని ఏఐ నమూనాకు ఇవ్వడం సరిపోదు. వర్తించే అనుమతులు, ఒప్పందాలు, భద్రతా బాధ్యతలను పరిశీలించాలి. ప్రాజెక్టు మొదలయ్యాక కాకుండా రూపకల్పన సమయంలోనే ఈ ప్రశ్నలకు సమాధానం వెతకాలి.

సాంకేతిక నియంత్రణతో పాటు పాలన

డేటా యాక్సెస్‌ను పరిమితం చేయడం, ఉపయోగాన్ని నమోదు చేయడం, అధికారం ఉన్న వ్యక్తులను గుర్తించడం వంటి చర్యలు ప్రాజెక్టు నిర్వహణలో ఉపయోగపడతాయి. కానీ సాంకేతిక నియంత్రణ ఒక్కటే అన్ని న్యాయ ప్రశ్నలకు సమాధానం కాదు. సంస్థలో ఎవరు నిర్ణయం తీసుకుంటారు, ఎవరు సమీక్షిస్తారు, సమస్య వచ్చినప్పుడు ఎవరికి తెలియజేయాలి అనే బాధ్యతలు కూడా స్పష్టంగా ఉండాలి. ఇవి అమలుపై సంపాదకీయ సూచనలు.

ఏపీ, తెలంగాణపై ప్రభావం

హైదరాబాద్ సహా తెలుగు రాష్ట్రాల్లో సాఫ్ట్‌వేర్, ఆరోగ్యం, ఆర్థిక సేవలు, విద్యా రంగాల్లో ఏఐపై ఆసక్తి ఉంది. ఈ రంగాల్లో పనిచేసే సంస్థలకు డేటా భాగస్వామ్య పద్ధతులపై చర్చ ఉపయోగపడుతుంది. అయితే ప్రస్తుత ప్రకటనలో ఏ తెలుగు సంస్థకైనా ప్రత్యేక అనుమతి లేదా నిధి మంజూరు కాలేదు. ప్రతి సంస్థ తన అవసరం, డేటా స్వభావం, వర్తించే నియమాలను వేరుగా అంచనా వేయాలి.

చిన్న సంస్థలకు ఆచరణాత్మక దారి

పెద్ద మొత్తంలో సమాచారం సేకరించడానికి ముందు తాము పరిష్కరించాలనుకునే సమస్యను నిర్దేశించాలి. అవసరమైన కనిష్ఠ సమాచారం ఏమిటో గుర్తించడం ప్రారంభ దశకు ఉపయోగకరం. డేటా వనరుల జాబితా, బాధ్యత వహించే వ్యక్తి, వినియోగ పరిమితులను నమోదు చేయవచ్చు. పరీక్షల కోసం కూడా నిజమైన వినియోగదారుల వివరాలు తప్పనిసరిగా అవసరమా అనే ప్రశ్న అడగాలి. అవసరం లేని సమాచారాన్ని జోడించడం సమస్యను పెంచవచ్చు.

ఒప్పందంలో స్పష్టత ముఖ్యం

భాగస్వామి సంస్థతో పని చేసేటప్పుడు సమాచారం ఎలా ఉపయోగిస్తారు, ఎంతకాలం ఉంచుతారు, మరో సంస్థకు ఇస్తారా అనే విషయాలు ముందుగానే చర్చించాలి. ప్రాజెక్టు ముగిసిన తర్వాత తీసుకోవాల్సిన చర్యలు కూడా స్పష్టంగా ఉండాలి. సులభమైన సాంకేతిక అనుసంధానం ఉందనే కారణంతో బాధ్యతలను వాయిదా వేయకూడదు. హ్యాండ్‌బుక్ ఆధారంగా తమ అమలు విధానాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి నిపుణుల సమీక్ష ఉపయోగపడవచ్చు.

ఏఐ ఫలితాలపై కూడా తనిఖీ

శిక్షణలో వాడిన సమాచారం సముచితంగా ఉన్నప్పటికీ నమూనా ఇచ్చే ప్రతి సమాధానం సరైనదని హామీ ఉండదు. పరీక్షలు, మానవ సమీక్ష, తప్పులను గుర్తించే విధానం అవసరం. వినియోగదారులపై ప్రభావం చూపే నిర్ణయాల్లో ఫలితాలను జాగ్రత్తగా పరిశీలించాలి. డేటా భాగస్వామ్య విధానాన్ని నమూనా నాణ్యత ధ్రువీకరణగా చూపడం సరికాదు. ఇవి ఒకదానితో ఒకటి సంబంధం ఉన్నా వేర్వేరు బాధ్యతలు.

తదుపరి పరిశీలన

సంస్థలు హ్యాండ్‌బుక్ పూర్తి పాఠ్యాన్ని చదివి తమ వినియోగానికి వర్తించే అంశాలను గుర్తించాలి. వార్తలోని సారాంశం ఆధారంగా ఒప్పందం లేదా డేటా ప్రవాహాన్ని మార్చకూడదు. అధికారిక మార్గదర్శకాలు, ప్రాజెక్టు అవసరాలు, బాధ్యతలను కలిపి పరిశీలించాలి. ఏఐ వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్నప్పటికీ సమాచార మూలం, అనుమతి, వినియోగంపై స్పష్టత ఉండటం విశ్వసనీయ వ్యవస్థ నిర్మాణానికి ప్రాథమిక అవసరం.

నిర్వహణలో నమోదు

ప్రతి డేటా నిర్ణయానికి కారణాన్ని నమోదు చేస్తే తరువాతి సమీక్ష సులభమవుతుంది. ఎవరు అనుమతించారు అనే సమాచారం కూడా ముఖ్యం. సంస్థలో బాధ్యత మారినా ఈ రికార్డులు కొనసాగడం అవసరం.

మూలాలు, సంబంధిత సమాచారం

అధికారిక ప్రకటన. మరిన్ని వివరాలకు సెమీకండక్టర్ సాంకేతికత: ఎస్టిక్‌లో డీఆర్‌డీఓ ప్రదర్శన · భారత్‌లో గూగుల్ కొత్త AI కార్యక్రమాలు: రైతులకు, టీచర్లకు ఊతం. ఈ విభాగంలోని ఇతర కథనాలు.

ముఖ్య చిత్రం ప్రతీకాత్మకం; అసలు కార్యక్రమ ఫొటో కాదు. అమలుపై సూచనలు సంపాదకీయ వివరణ.